Bánh ú tro: 3 cách làm nhân mặn, ngọt chuẩn vị cúng Tết Đoan Ngọ

1. Vài nét về món bánh tro (bánh gio) trong mâm cúng Tết Đoan Ngọ 1.1. Ý nghĩa và nguồn gốc bánh tro Bánh ú nước tro tàu còn có tên gọi khác là bánh gio, vốn xuất thân từ món bánh zongzi của người Quảng Đông, Trung Quốc. Bánh zongzi được làm chủ yếu để phục vụ cho lễ hội thuyền rồng diễn ra vào ngày 5 tháng 5 âm lịch hằng năm ở đất nước này. Công thức bánh tro truyền thống của...

Có thể bạn quan tâm:

Tóm tắt

Loading...

1. Vài nét về món bánh tro (bánh gio) trong mâm cúng Tết Đoan Ngọ

1.1. Ý nghĩa và nguồn gốc bánh tro

Bánh ú nước tro tàu còn có tên gọi khác là bánh gio, vốn xuất thân từ món bánh zongzi của người Quảng Đông, Trung Quốc. Bánh zongzi được làm chủ yếu để phục vụ cho lễ hội thuyền rồng diễn ra vào ngày 5 tháng 5 âm lịch hằng năm ở đất nước này. Công thức bánh tro truyền thống của người Hoa có cả nhân mặn (thịt heo, trứng muối,…) và ngọt (nhân đậu xanh, đậu đỏ, khoai lang tím,…). Khi ăn, bạn có thể thưởng thức với mật mía, nước đường, hoặc siro hương vị bất kì.

Ở Việt Nam, bánh tro là món ăn chủ yếu được bày biện trong mâm cúng Tết “diệt sâu bọ” (diễn ra cùng ngày lễ hội thuyền rồng Trung Quốc, và cũng trùng với ngày giỗ của mẹ Âu Cơ), ngày lễ lớn thứ 2 chỉ sau Tết Nguyên Đán. Theo quan niệm dân gian, bánh nếp tượng trưng cho vụ mùa bội thu, cho sự trù phú. Do đó, bánh xuất hiện trong mâm cúng được cho là có thể cầu sung túc, đánh đuổi sâu bọ để mùa màng không bị ảnh hưởng.

tết đoan ngọ ăn gì và cúng gì - baoamthuc.com
Bánh nếp tro là một phần không thể thiếu trong mâm cúng Tết Đoan Ngọ. Ảnh: Internet

1.2. Tại sao lại dùng nước tro để ngâm gạo nếp làm bánh gio?

Nước tro tàu thực chất là một chất kiềm mạnh (Kali cacbonat) được sử dụng nhiều trong sản xuất bia và làm bánh tại nhà. Mục đích của việc dùng nguyên liệu này là để tăng độ pH của bột bánh. Nước tro cũng được sử dụng để làm món mì ramen truyền thống, tạo màu vàng đặc trưng, kết cấu dẻo dính và giúp ngăn ngừa bánh không bị tan rã trong nước dùng.

Ngoài ra, nước tro còn là của người Hoa, bánh mì Đông Âu, bánh mì tròn và một số loại bánh quy, để tạo màu nâu bóng phong phú cho bánh trong lúc nấu. Với bánh gio, nước tro tàu chính là “chìa khóa” để tạo nên vẻ ngoài trong mờ hấp dẫn hơn cho lớp vỏ nếp. Với sự trợ giúp của dung dịch kiềm này, kết cấu món bánh gạo ngọt ở trên mềm dai hơn.

chai nước tro tàu lye water - baoamthuc.com
Nước tro tàu (lye water) có tác dụng tạo kết cấu gạo nếp dẻo dính và có màu vàng bóng đẹp mắt.

2. Hướng dẫn làm bánh ú nước tro tàu nhân đậu xanh gói lá tre

2.1. Nguyên liệu

2.2. Cách làm bánh ú lá tro nhân đậu xanh truyền thống Tết Đoan Ngọ

2.2.1. Bước 1: Ngâm gạo nếp với nước tro tàu
ngâm gạo nếp với nước tro tàu - baoamthuc.com
Bước ngâm gạo nếp mềm dẻo với nước tro tàu pha loãng.
2.2.2. Bước 2: Sên nhân đậu xanh
ngâm đậu xanh với thau nước - baoamthuc.com
Ngâm đậu xanh không vỏ với nước sạch ít nhất 2 tiếng cho mềm hạt. Ảnh: Internet
nấu đậu xanh không vỏ và sên nhuyễn - baoamthuc.com
Bước nấu đậu xanh không vỏ và sên nhuyễn.
2.2.3. Bước 3: Cách gói bánh ú nếp tro bằng lá tre
chần lá tre với nước sôi và cuộn lại hình cái phễu - baoamthuc.com
Cách chần lá tre với nước sôi và cuộn lại hình cái phễu.
cách gói bánh ú nước tro tàu - baoamthuc.com
Hướng dẫn các bước gói bánh gio nhân nếp đậu xanh.
2.2.3. Nấu bánh tro (bánh gio) cho ngày Tết Đoan Ngọ
nấu bánh gio nhân đậu xanh - baoamthuc.com
Bước luộc bánh tro nhân đậu xanh.
bánh ú nếp tro nhân đậu xanh - baoamthuc.com
Dĩa bánh ú nếp tro nhân đậu xanh dẻo bùi sau khi luộc chín. Ảnh: Internet
2.2.5. Những điều cần lưu ý khi chế biến và gói bánh tro đúng chuẩn
cách buộc gói bánh ú tro bằng dây lạt - baoamthuc.com
Không nên buộc bánh gio với dây lạt quá chặt. Ảnh: Internet
2.2.6. Cách bảo quản bánh ú tro để được lâu cúng Tết Đoan Ngọ

Người Việt thường có thói quen tặng bánh, trái sau khi bày cúng Tổ tiên để bày tỏ tấm thiện tình với người thân, bạn bè, xóm giềng, vào ngày Tết Đoan Ngọ cũng thế. Do đó, các món ăn ngày lễ này cần được chế biến sao cho để được lâu, khi biếu tặng người thân thì sau vài ngày vẫn thưởng thức được hương vị thơm ngon nhất của bánh.

Thông thường, nếu để bánh ú chưa mở ở nhiệt độ phòng thì có thể bảo quản được 4 – 5 ngày. Sau thời gian này, bánh có thể bị hư hỏng, ẩm mốc,…Do đó, nếu muốn dùng bánh với thời hạn lâu hơn, bạn nên cho vào ngăn mát tủ lạnh. Khi dùng, lấy bánh ra hấp nóng lại là mềm thơm như ban đầu.

Mẹo: Để lưu trữ bánh gạo nếp giữ được lâu hơn, bạn nên đặt bánh vào trong một túi nhựa sau khi nguội và để trong ngăn đông bảo quản vô thời hạn.

cách bảo quản bánh ú tro để được lâu - baoamthuc.com
Bánh tro bảo quản ở nhiệt độ phòng có thể để được 4 – 5 ngày. Ảnh: Internet

3. Hướng dẫn làm bánh gio (tro) chấm mật mía gói lá dong

3.1. Nguyên liệu

chén mật mía - baoamthuc.com
Mật mía

3.2. Cách gói bánh ú tro bằng lá dong chấm mật mía

cách gói bánh gio mật mía bằng lá dong - baoamthuc.com
Các bước gói bánh ú tro bằng lá dong.

4. Công thức nấu bánh tro nhân đậu đỏ

4.1. Nguyên liệu

4.2. Cách làm bánh ú tro nhân đậu đỏ

4.2.1. Làm nhân đậu đỏ
ngâm đậu đỏ - baoamthuc.com
Bước ngâm đậu đỏ cho nở hạt.
cho đậu đỏ luộc chín vào máy sinh tố xay nhuyễn - baoamthuc.com
Đậu đỏ sau khi ninh mềm thì đem xay nhuyễn. Ảnh: Internet
bột đậu xanh sau khi sên - baoamthuc.com
Hỗn hợp đậu xanh sau khi sên nhuyễn mịn. Ảnh: Internet
4.2.2. Ngâm gạo và lá tre (thực hiện ngay từ đêm trước khi gói bánh)
ngâm gạo nếp với nước tro tàu làm bánh ú - baoamthuc.com
Bước ngâm gạo nếp với nước tro tàu để tạo màu vàng bóng. Ảnh: Internet
ngâm lá tre trong thau nước và đè bằng vật nặng - baoamthuc.com
Ngâm lá tre từ đêm trước khi gói bánh để lá nở mềm dai, dễ buộc. Ảnh: Internet
4.2.3. Làm bánh ú tro gói nhân đậu đỏ
vớt gạo nếp và chuẩn bị các viên bột đậu đỏ vo tròn gói bánh ú tro - baoamthuc.com
Vớt gạo nếp và chia nhân đậu đỏ thành các viên tròn nhỏ chuẩn bị gói bánh.
cách làm bánh ú tro nhân ngọt đậu đỏ - baoamthuc.com
Hướng dẫn cách gói bánh tro ngọt nhân đậu đỏ.
4.2.4. Nấu bánh tro ngọt nhân đậu đỏ
nấu bánh tro nhân đậu đỏ - baoamthuc.com
Khi nấu bánh tro, nhớ dùng vật nặng đè bánh ngập nước để chín đều.
bánh tro nhân đậu đỏ ăn với siro đường - baoamthuc.com
Thưởng thức bánh tro nhân đậu đỏ với siro đường hoặc mật mía.

5. Cách làm bánh tét nước tro nhân mặn truyền thống của người Hoa

Gọi là “bánh tét nước tro” vì nguyên liệu phần nhân sử dụng có cả phần thịt, trứng muối, đậu,…giống bánh tét. Nhưng khi gói bánh, hình dạng vẫn là tam giác. Đây là một loại bánh ú nhân mặn với phần gạo nếp được ngâm nước tro tàu để có màu vàng bắt mắt và đặc trưng. Mời bạn cùng đến với công thức dưới đây để thực hiện công thức bánh này nhé.

5.1. Nguyên liệu

Lưu ý: Nếu không có hắc xì dầu, bạn thay thế bằng nước tương với liều lượng tương ứng.

chai hắc xì dầu hiệu tamin - baoamthuc.com
Hắc xì dầu là gia vị nấu ăn phổ biến của người Hoa. Ảnh: Internet

5.2. Các bước làm bánh tét ú nước tro tàu nhân mặn kiểu truyền thống Trung Quốc

5.2.1. Làm nhân bánh tro mặn
ướp thịt nạc đùi gà và chiên chín - baoamthuc.com
Các bước ướp thịt nạc đùi gà và chiên chín.
xào nấm hương - baoamthuc.com
Xào nấm cho săn lại, chuyển màu nâu thì để qua một bên. Ảnh: Internet
luộc hạt dẻ khô và rang mềm - baoamthuc.com
Các bước luộc hạt dẻ, rồi rang cho chín mềm và chuyển màu nâu vàng.
ướp gia vị cho đậu trắng, đậu xanh và xào chín - baoamthuc.com
Các bước ướp gia vị cho đậu trắng, đậu xanh và xào chín.
5.2.2. Sơ chế gạo nếp làm vỏ bánh ú nước tro tàu
ướp gia vị cho thau gạo nếp - baoamthuc.com
Bước trộn gạo nếp đã ngâm nước tro tàu với gia vị. Ảnh: Internet
xào gạo nếp với gạo trắng - baoamthuc.com
Xào gạo nếp với đậu trắng cho chín mềm, ngấm gia vị thì để riêng.
5.2.3. Gói bánh ú nếp tro nhân mặn
gấp 2 lá tre xếp chồng lên nhau tạo hình nón - baoamthuc.com
Bước gấp 2 lá tre xếp chồng lên nhau tạo hình nón. Ảnh: Internet
cách gói bánh ú nếp tro nhân mặn - baoamthuc.com
Các bước xếp nguyên liệu và gói bánh tro nhân mặn.
dùng dây lạt buộc gói bánh ú lá tre nhân mặn - baoamthuc.com
Buộc gói bánh ú bằng dây lạt. Ảnh: Internet
5.2.4. Luộc bánh ú nếp nước tro tàu nhân mặn
thêm 1 thìa muối vào nồi nước luộc bánh tro - baoamthuc.com
Mẹo thêm 1 thìa muối vào nồi nước luộc bánh tro để giữ màu bánh và bảo quản được lâu.
bánh ú tro nhân mặn truyền thống - baoamthuc.com
Món bánh ú nếp tro nhân mặn truyền thống với nhiều nguyên liệu thơm ngon. Ảnh: Internet

6. Bà bầu có nên ăn bánh ú nước tro tàu hay không?

Bánh nếp tro được làm với nguyên liệu không thể thiếu là gạo nếp. Gạo nếp chứa folate và một số vi lượng giúp tăng cường bổ sung máu, năng lượng mà phụ nữ mang thai cần. Thế nên, bà bầu vẫn có thể ăn bánh gio, nhưng với liều lượng phù hợp. Bởi, 1 chiếc bánh gio chứa hàm lượng calories khá cao, nhất là phiên bản bánh dùng nhân thịt heo, đậu, trứng muối. Nếu hấp thụ thức ăn với hàm lượng calo quá cao sẽ gây tăng cân đột ngột. Đồng thời, điều này cũng dễ dẫn đến tình trạng khó tiêu, hại cho dạ dày.

Một chiếc bánh tro kích cỡ trung bình bằng 1/3 lượng calo mà cơ thể cần hấp thụ trong 1 ngày. Do đó, nếu có ý định thay thế bánh tro cho bữa ăn sáng, trưa hoặc tối, bạn chỉ nên dùng một nửa, hoặc 1/3 bánh thôi nhé. Đồng thời, kết hợp ăn kèm nhiều rau xanh, trái cây để tăng cường chất xơ, chống táo bón. Với phụ nữ mang thai thì không nên ăn bánh nếp thường xuyên mỗi ngày. Theo đó, bà bầu cần ăn đa dạng thực phẩm để bồi bổ đủ dưỡng chất nuôi bé trong bụng khỏe mạnh.

bà bầu ăn bánh ú tro được không - baoamthuc.com
Bà bầu ăn bánh nếp nước tro được, nhưng chỉ nên ăn 1/2 – 1/3 cái bánh.

7. Một cái bánh ú tro bao nhiêu calo?

Món bánh tro truyền thống của người Hoa (zongzi) chủ yếu được làm từ gạo nếp với thịt lợn béo, lòng đỏ trứng, giăm bông, đậu xanh,…Trong đó, thịt heo chứa nhiều axit béo và cholesterol, đậu thì chứa nhiều đường. Trung bình, một chiếc bánh ú nước tro nhỏ nhắn bao gồm nhân thịt, đậu như trên chứa từ 1000 – 1400 calo. Tuy nhiên, có nhiều phiên bản bánh tro với phần nhân khác nhau. Chỉ tính riêng 1 chén nước tro tàu chứa 200 – 300 calo. Thế nên, nếu gói bánh tro không nhân thì hàm lượng calories có thể chỉ còn 500 kcal.

1 cái bánh ú nước tro bao nhiêu calo - baoamthuc.com
Một cái bánh ú nếp tro nhỏ xíu mà chứa từ 500 – 1400 calo, tùy nguyên liệu sử dụng.

ú tro với những hướng dẫn chi tiết từng bước trên đây là một công thức nấu ăn dễ thực hành tại nhà. Đây là món bánh được dùng để cúng ngày Tết Đoan Ngọ truyền thống của người Việt, vốn bắt nguồn từ món bánh zongzi của Trung Quốc. Một điểm cần lưu ý là bạn có thể bọc bánh gio với nhiều nguyên liệu theo sở thích. Hy vọng bạn sẽ hài lòng với bài viết hôm nay Webnauan.vn chia sẻ, và chúc bạn thực hiện thành công!

Thùy Trâm dịch và tổng hợp

Ngày 24/09 năm 2019 | Món ăn | Tag: .