Bệnh thiếu máu não là gì? Có nguy hiểm không?

| Món ăn

Tóm tắt

Loading...
  • Người bị thiếu máu nên ăn những loại thực phẩm nào?
  • Bà bầu bị hoa mắt chóng mặt khi mang thai nên làm gì?
  • Các phương pháp chống tăng lipid máu

Bệnh thiếu máu não là gì?

Thiếu máu não là tình trạng giảm lưu lượng máu tới não, dẫn tới giảm cung cấp oxy và các chất dinh dưỡng nuôi não làm cho tế bào thần kinh thiếu năng lượng để hoạt động, ảnh hưởng tới cấu trúc, tồn tại và phát triển của hệ thần kinh trung ương.

Thiếu máu não là căn bệnh ảnh hưởng lớn đến sức khỏe người bệnh. Người mắc bệnh thiếu máu não thường gặp các triệu chứng điển hình như mệt mỏi, chóng mặt, ù tai, mất ngủ, tê tay chân, rối loạn thăng bằng, rối loạn ngôn ngữ tạm thời, kết mạc mắt có màu nhạt nên tầm nhìn bị mờ. Thiếu máu não là một căn bệnh nguy hiểm có nguy cơ gây tử vong cao nhưng có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu có sự chuẩn bị thật sớm. Để có thể duy trì đầy đủ lượng máu lên não, cần có một chế độ ăn uống khoa học kết hợp với những bài tập thể dục nhẹ nhàng.

Nguyên nhân bệnh thiếu máu lên não?

Theo Đông y, thiếu máu não có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng phổ biến là thể khí huyết đều hư. Khí hư dẫn tới ứ trệ huyết mạch, làm giảm lưu hành máu. Huyết hư nhược không đủ khối lượng và chất lượng máu để nuôi dưỡng não.

PGS.TS Nguyễn Minh Hiện – Trưởng khoa Đột quỵ Não, Bệnh viện 103cho biết: “Thiểu năng tuần hoàn não là một trạng thái bệnh lý, có rất nhiều biểu hiện lâm sàng khác nhau nhưng cùng chung một cơ chế sinh bệnh là thiếu máu lên não”. Có 2 nguyên nhân chủ yếu dẫn đến bệnh lý thiếu máu lên não đó là: Vỡ xơ vữa động mạch và thoái hoá đốt sống cổ, điều này sẽ khiến hẹp lòng mạch máu nuôi não và đè ép vào mạch máu nuôi não làm giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng não, giảm khả năng cung cấp ôxy cho não… gây ra nhiều triệu chứng khác nhau

Một số triệu chứng của bệnh thiếu máu não:

Một số biểu hiện của tình trạng thiếu máu não: vắng ý thức nhất thời, liệt nhẹ nửa người, rối loạn cảm giác, chóng mặt, nhức đầu, choáng váng, da xanh, sợ lạnh, … gây cho người bệnh nhiều khó khăn trong công việc, sinh hoạt. Tình trạng thiếu máu não xảy ra trong thời gian dài sẽ dẫn tới tai biến mạch máu não để lại những di chứng nặng nề.

  • Đau đầu: Người bị thiếu máu não thường hay bị triệu chứng này. Những cơn nhức đầu khủng khiếp luôn ghé thăm. Lúc đầu, bạn chỉ bị đau nhói một vùng nào đó cố định, sau đó dần dần cơn đau sẽ lan ra khắp đầu. Người bệnh sẽ có cảm giác đầu mình nặng trịch nhất là khi phải di chuyển, suy nghĩ nhiều hay khi mới ngủ dậy.
  • Hoa mắt, chóng mặt, ù tai: Người bệnh rất dễ bị ù tai dù đang ở trong không gian yên tĩnh và không có gió. Những cơn choáng, hoa mắt, chóng mặt và mất thăng bằng sẽ ghé thăm vào những lúc không ngờ nhất. Khi cảm thấy mình đứng không vững nữa hãy dựa ngay vào đâu đó. Nếu không có chỗ bám thì hãy ngồi thụp xuống, tránh để bị mất thăng bằng không tự chủ, không kiểm soát được rất dễ bị ngã ra đằng sau. Đối với người bị bệnh đặc biệt là người già, ngã như vậy rất nguy hiểm gây ra các chấn thương về xương khớp hoặc sọ não.
  • Mất ngủ: Người bị thiếu máu não rất hay gặp phải các vấn đề về giấc ngủ như ngủ chập chờn, thường gặp ác mộng, ngủ hay thức cũng khó kiểm soát được, tỉnh giấc vào giữa đêm hoặc đến sáng mới ngủ được. Do mất ngủ triền miên nên người bệnh luôn cảm thấy chán nản và mệt mỏi, không có hứng thú cũng như tinh thần để làm việc. Tâm trạng hay gắt gỏng, thờ ơ với mọi thứ xung quanh và rất dễ bị kích động.
  • Suy giảm trí nhớ: Việc thiếu máu não dẫn đến máu không được đẩy lên đủ để não bộ có thể hoạt động. Hiện tượng nhức đầu, hoa mắt, chóng mặt… xảy ra thường xuyên sẽ khiến bệnh nhân giảm dần trí nhớ, quên nhanh mọi việc. Suy giảm trí nhớ vừa do tình trạng lão hóa ở tế bào não, thoái hóa não, teo não, vừa do tình trạng thiếu máu nuôi não.
  • Tê bì, nhức mỏi chân tay: Người mắc bệnh thường có cảm giác tê ở đầu các ngón tay, đôi lúc cảm thấy dưới da râm ran như bị kiến bò. Hay bị đau dọc xương sườn, đôi lúc có cảm giác lạnh sống lưng, chân tay nhức mỏi, đau dọc vai gáy và đau dọc các xương sườn. Việc tê đầu ngón tay và toàn thân nhức mỏi do đau xương gây rất nhiều bất tiện đối với người bệnh.

Yếu tố nguy cơ cao hẹp động mạch cảnh là trên 40 tuổi, nam nhiều hơn nữ, béo phì, hút thuốc lá, tiểu đường và tăng huyết áp. Bác sĩ Liêm lưu ý, các dấu hiệu sớm nhận biết bệnh thiếu máu não này lúc đầu có vẻ nhẹ nhàng nhưng tiến triển khá nhanh. Đặc biệt những cơn choáng ngất đến bất ngờ sẽ rất nguy hiểm đến tính mạng. Khi một trong những dấu hiệu bệnh xuất hiện đừng nên chần chừ hãy đến những cơ sở y tế khám để có hướng điều trị kịp thời. Các phương pháp chẩn đoán hẹp động mạch cảnh hiện nay là siêu âm màu, chụp cộng hưởng từ mạch máu (MRA) hoặc chụp CT đa lớp cắt (MSCT), chụp mạch số hóa xóa nền DSA…

Cách điều trị bệnh thiếu máu não

Để có thể duy trì đầy đủ lượng máu lên não, cần tập luyện những phương pháp như đi bộ, khí công, dưỡng sinh, yoga, thái cực quyền, luyện thở để cung cấp thêm dưỡng khí cho não cũng như toàn thân, thư giãn và thiền định để hóa giải stress. Khi dùng thuốc, nên chọn những loại thuốc Đông y có nguồn gốc từ dược thảo để làm tăng cường lưu lượng máu cũng như lượng ôxy lên não.

Để điều trị bệnh thiếu máu não hiệu quả, bệnh nhân nên chú ý hơn đến việc cải thiện môi trường sống, giảm bớt gánh nặng về tinh thần, nghỉ ngơi đồng thời kết hợp với các phương pháp điều trị thích hợp do bác sĩ chuyên khoa chỉ định. Ngoài ra, nên có thói quen ăn uống thật khoa học để cung cấp đầy đủ các nguyên liệu tạo máu như ưu tiên bổ sung các nguyên tố vi lượng protein, vitamin, sắt. Ăn thêm một lượng thích hợp các loại thịt, gan, trứng, sữa, vừng… Tham khảo thêm các loại thực phẩm giàu kẽm, thực phẩm giàu chất sắt, thực phẩm giàu chất xơ,

Nếu thiếu máu do thiếu sắt có thể chọn các loại thực phẩm có hàm lượng sắt cao như huyết lợn, gan lợn, sò biển, đậu nành. Còn thiếu máu ác tính thì có thể chọn thực phẩm có vitamin như gan, trứng, thịt gà, các loại đậu, cà chua, quýt…

Căn cứ vào nguyên nhân thiếu máu lên não của từng người để lựa chọn thực phẩm bổ dưỡng. Nếu thiếu máu do thiếu sắt có thể chọn các loại thực phẩm có hàm lượng sắt cao như huyết lợn, gan lợn, sò biển, đậu nành. Còn thiếu máu ác tính thì có thể chọn thực phẩm có vitamin như gan, trứng, thịt gà, các loại đậu, cà chua, quýt…  Khi dùng món ăn có nhiều chất sắt thì không nên ăn cùng với các loại thực phẩm như rau dền, măng, trà đặc. Không ăn đồ ăn lạnh, đồ ăn cứng khó tiêu hóa, nhiều chất béo. Không uống rượu, cà phê, trà đặc, hút thuốc… Không ăn đồ ăn lạnh, đồ ăn cứng khó tiêu hóa, nhiều chất béo. Không uống rượu, cà phê, trà đặc, hút thuốc…

Hướng dẫn phòng tránh bệnh thiếu máu não:

Các biểu hiện của suy giảm tuần hoàn não có thể không khiến chúng ta quá khó chịu nhưng đừng vì thế mà xem nhẹ bệnh bởi những hệ lụy mà nó để lại là vô cùng đáng kể. Trong cuộc sống bề bộn và môi trường thiếu trong lành như hiện nay, bản thân mỗi người cần chủ động bảo vệ mình tránh khỏi những nguy cơ mắc bệnh.

Trước hết, hãy thận trọng chọn lựa những thực phẩm bổ dưỡng, giàu vitamin và có nguồn gốc rõ ràng. Đồng thời, hạn chế những cách thức chế biến có nhiều dầu mỡ để ngăn ngừa nguy cơ các mô và mạch máu bị chèn ép. Bên cạnh đó, cần tạo điều kiện để não bộ được nghỉ ngơi định kỳ trong quá trình làm việc, giảm tình trạng căng thẳng và quá tải do công việc. Đặc biệt, nên tận dụng tối đa các cơ hội để vận động cơ thể giúp giảm mỡ thừa và các cơ được săn chắc, linh hoạt hơn.

Thiếu máu là do dinh dưỡng không đầy đủ (nhất là thiếu sắt) mất máu mãn tính hoặc do cơ thể suy nhược. Dù xuất phát từ nguyên nhân nào thì y học cũng khuyến cáo người bệnh nên quan tâm đến nguyên tắc đầy đủ và cân đồi trong chế độ dinh dưỡng. Thói quen ăn uống khoa học cũng là một phần rất quan trọng để cung cấp đầy đủ các nguyên liệu tạo máu như ưu tiên bổ sung các nguyên tố vi lượng protein, vitamin, sắt. Căn cứ vào nguyên nhân thiếu máu của từng người để lựa chọn thực phẩm bổ dưỡng. Dưới đây là một số nguyên tắc xây dựng chế độ dinh dưỡng cho người thiếu máu mà bạn nên tham khảo:

  • Bổ sung chất đạm, sắt: Khi bị bệnh thiếu máu, cơ thể cần bổ sung các axit amin. Các axit amin này có nhiều ở thịt nạc, cá, trứng, các loại sữa, đậu nành… Bên cạnh đó, việc chế biến thức ăn cho người thiếu máu cũng cần phải phối hợp cân đối giữa thịt và các loại rau củ. Nên dùng những loại thực phẩm chứa nhiều chất sắt và chất khoáng vi lượng trong gan gà, gan heo, bò, vịt, thận, tim, huyết của gà, vịt, heo; thịt nạc của bò, dê, gà, vịt, lòng đỏ trứng; hải sản như ngao, sò, hến, cá và các loại đậu.
  • Phối hợp với các loại rau củ: Để cân bằng dinh dưỡng, những thực phẩm trên cần được phối hợp với các loại rau củ, trái cây như rau dền, củ cải, cà chua, rau cần, cải cúc, khoai tây, củ cải đỏ, khoai môn, bí đỏ, bí đao, dưa hấu và các loại nấm, rong biển.
  • Tăng cường các thực phẩm chứa nhiều vitamin: Vitamin B12 trong các thực phẩm giàu chất đạm, vitamin C trong rau cải, trái cây tươi. Nhưng cần lưu ý, thực phẩm chứa vitamin C cần sử dụng khi còn tươi, sống hoặc nấu vừa chín để không bị hao mất vitamin.
  • Dùng viên bổ sung chất sắt: uống viên nang bổ sung chất sắt có thể gây khó chịu ở dạ dày, gây buồn nôn và táo bón vì thế nên uống thuốc sau khi đã ăn no và nên ăn nhiều rau xanh và hoa quả.
  • Tập luyện thể thao thường xuyên: Những phương pháp luyện tập như đi bộ, khí công, dưỡng sinh, yoga, thái cực quyền, luyện thở là lựa chọn tốt nhất giúp cung cấp thêm dưỡng khí cho não cũng như toàn thân. Để điều trị bệnh hiệu quả, bệnh nhân nên chú ý hơn đến việc cải thiện môi trường sống, giảm bớt gánh nặng về tinh thần, nghỉ ngơi đồng thời kết hợp với các phương pháp điều trị thích hợp do BS chuyên khoa chỉ định.

Người bị thiếu máu lên não nên ăn gì?

Bệnh thiếu máu do nhiều nguyên nhân gây ra, có thể do bệnh mạn tính, giun móc, có thai, suy dinh dưỡng, chấn thương… Người bệnh có biểu hiện mệt mỏi, hoa mắt chóng mặt, hay quên, hồi hộp, đoản khí, tóc khô giòn dễ rụng… Nguyên nhân gây thiếu máu thường gặp nhất là thiếu sắt, ảnh hưởng đến sự hình thành huyết cầu tố. Ngoài việc dùng thuốc, người bệnh có thể sử dụng các món canh và cháo sau:

  • Canh gan lợn rau chân vịt: Nguyên liệu: rau chân vịt tươi: 200-300 g (để nguyên rễ), gan lợn 150 g. Rửa sạch rau chân vịt, thái thành từng đoạn; gan lợn rửa sạch thái miếng mỏng. Đun sôi nước, cho một ít gừng tươi thái nhỏ cùng với một lượng muối vừa phải, sau đó cho gan lợn và rau chân vịt vào, tiếp tục đun cho gan chín là được. Có thể dùng làm canh trong bữa ăn hằng ngày. Thực tế cho thấy gan lợn và rau chân vịt kết hợp có tác dụng bổ huyết rõ ràng, vừa là loại thức ăn bổ dưỡng, vừa có tác dụng điều trị thiếu máu do thiếu sắt, làm cho da trở nên hồng hào khỏe mạnh.
  • Cháo tam hồng bổ huyết ích nhan: Nguyên liệu: hồng táo (táo tàu) 12 quả, kỷ tử 30 g, gạo nếp cẩm 50 g, đường 20-30 g. Rửa sạch hồng táo, kỷ tử, gạo nếp, cho tất cả vào xoong và đun lửa to cho sôi, sau đó chuyển sang dùng lửa nhỏ tiếp tục đun cho đến khi chín nhừ thành cháo. Cho đường vào khuấy đều và chia làm hai phần ăn vào sáng, tối. Bài này có tác dụng dưỡng can ích huyết, bổ thận cố tinh; sử dụng rất thích hợp cho người gầy yếu, suy dinh dưỡng, thiếu máu, da xanh, niêm mạc nhợt.
  • Canh hoàng kỳ, đại táo, a giao: Nguyên liệu: hoàng kỳ 18 g, đại táo 10 quả, a giao 9 g. Cho hoàng kỳ và đại táo vào ấm với lượng nước vừa phải, đun trong thời gian khoảng 60 phút rồi chắt lấy nước, cho a giao và khuấy đều cho tan và uống hết. Mỗi ngày dùng 1 lần.

Có thể nói, não bộ chỉ chiếm 2% trọng lượng cơ thể nhưng được cung cấp đến 15% khối lượng máu từ tim bóp ra, tiêu thụ 20% tổng lượng ôxy trong máu và sử dụng đến 25% lượng glucose để sinh năng lượng cung cấp cho các tế bào thần kinh hoạt động. Trong trường hợp não bị thiếu máu thì hoạt động thần kinh của não bộ bị suy giảm ngay. Sự cung cấp máu cho não rất phức tạp nên có rất nhiều nguyên nhân gây ra TMN, trong đó cũng có nguyên nhân do thiếu sắt, chức năng tạo máu của tủy kém hoặc thiếu các chất tạo máu. Người mắc bệnh TMN thường gặp các triệu chứng điển hình như mệt mỏi, chóng mặt, ù tai, mất ngủ, tê tay chân, rối loạn thăng bằng, liệt nhẹ nửa người, rối loạn cảm giác, rối loạn ngôn ngữ tạm thời, kết mạc mắt có màu nhạt nên tầm nhìn bị mờ. TMN là căn bệnh có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu có sự chuẩn bị thật sớm. Đừng để não thiếu máu nuôi dưỡng là một trong những vấn đề rất quan trọng nếu muốn có một sức khỏe hoàn hảo từ khi còn trẻ cho đến một tuổi già khỏe mạnh, minh mẫn.

Loading...
Tag:

Bình luận
0

Bình luận